Utrecht is niet Amsterdam – Huis aan Huis in 030 vooralsnog niet verboden

Utrecht is een van de steden die Amsterdam in de strijd tegen ongeadresseerd drukwerk wilde volgen. Daarbij maakte het twee domme fouten. In hoger beroep werd de stad in het ongelijk gesteld en DPG in het gelijk. Voorlopig is verspreiden van de stadsbladen in 030 niet verboden.

Definities

Sinds eind 2017 mag in Amsterdam geen ongeadresseerd drukwerk meer worden verspreid. Wat daaronder verstaan moet worden is belangrijk om de Utrechtse zaak te kunnen volgen. Dat in beide steden als uitgangspunt is gekozen voor een opt-in is ook van belang. De aanwezigheid van de ja-ja sticker staat gelijk aan een opt-in voor een brievenbus.

In Utrecht is per wijzigingsvoorstel van de Afvalstoffenverordening het volgende te lezen:

Ongeadresseerd drukwerk: drukwerk dat gratis huis-aan-huis verspreid wordt zonder vermelding van adres of postbus en woonplaats van de ontvanger, waaronder in elk geval wordt verstaan reclamedrukwerk en huis-aan-huisbladen;
Reclamedrukwerk: Reclamedrukwerk of samples die gratis huis-aan-huis verspreid worden zonder vermelding van naam, adres of postbus en woonplaats van de ontvanger;
Huis-aan-huisblad: ongeadresseerd blad dat met een vaste frequentie gratis huis aan huis wordt verspreid in een geografisch beperkt gebied, daarbij de indeling van de gemeente volgend en waarvan de inhoud bestaat uit informatie over en nieuws uit het eigen verspreidingsgebied, niet zijnde reclame.

Het venijn zit in de derde categorie. Utrecht heeft, in tegenstelling tot Amsterdam het Huis-aan-huisblad gelijk gesteld aan andere vormen van ongeadresseerd drukwerk. Met die indeling zijn dus ook H-a-H bladen verboden in Utrecht.

In Amsterdam is dat niet gedaan. Daar zijn de H-a-H bladen nadrukkelijk als aparte groep weergegeven. Het gevolg daarvan was dat in Amsterdam enige tijd door de TMG is geprobeerd met een H-a-H het verbod te omzeilen. Dat blad is echter een stille dood gestorven. De animo er in te adverteren was te klein, de oplage te onduidelijk. Met andere woorden, de businesscase rammelde aan alle kanten. Met TMG als kwakkelende partij achter de schermen kon er ook geen sprake zijn van een lange introductieperiode om daarmee wel een voldoende grote markt te op te bouwen.

Twee domme fouten

De stad Utrecht heeft de situatie in Amsterdam aangegrepen om ook de H-a-H bladen onder het verbod te brengen. Daarmee heeft het twee domme fouten gemaakt.

Fout een is de Amsterdamse situatie verkeerd inschatten. Iedereen met verstand van oplages en businesscases in de print had kunnen vertellen dat een H-a-H blad met beperkt geografisch bereik geen succesvolle ondermijning van de Afvalstoffenverordening kan worden.

De tweede fout is zo mogelijk nog dommer. DPG heeft in hoger beroep met succes kunnen aangeven dat H-a-H een andere functie hebben dan “gewoon” ongeadresseerd drukwerk. De gemeentelijke informatie die daarin staat moet zelfs kunnen worden verspreid. Zo niet is mogelijk art 10 van het EVRM in het geding.

Door de rechter is dan ook bepaald dat het verbod niet van kracht kan zijn zolang de bodemprocedure loopt.

Kenmerkend voor de per 1 januari 2020 gewijzigde regelgeving rond de verspreiding van ongeadresseerd drukwerk, is dat de gemeente bij het generieke verbod tot verspreiding, tenzij bij hen die daarop kenbaar prijsstellen, geen onderscheid (meer) maakt tussen reclamedrukwerk en huis-aan-huisbladen. Gezien de definitie die de gemeente hanteert voor een huis-aan-huisblad, moet worden vastgesteld dat sprake is van een beperking van het verspreiden van nieuws en informatie onder de inwoners van Utrecht. Dit moet worden gezien als een beperking van of inmenging in het recht van art. 10 EVRM. Dit is door de gemeente ook niet bestreden. Het komt er dan op aan of deze beperking of inmenging de toets der kritiek kan doorstaan.

De kans dat Utrecht aan het kortste eind trekt is serieus aanwezig. In dat geval zal het voor DPG mogelijk zijn een H-a-H blad in Utrecht te blijven uitgeven en verspreiden. Dat wil zeggen zolang de businesscase sluitend is. Daar gaat de juridische procedure uiteraard verder niet over. Het is wel van belang voor het bredere plaatje. Utrecht is niet Amsterdam. Een H-a-H printeditie kan lonend zijn in die kleinere stad, waar dat in de hoofdstad gewoon niet lukt.

Share: