Tv- en radiobladen krijgen exoten status

Het eerste decennium van deze eeuw waren in Nederland de omroepgidsen nog een belangrijke bron van informatie voor de consument. In andere landen, zoals Duitsland, was die rol weggelegd voor tv- en radiobladen die door commerciële uitgevers in de markt werden gezet. In beiden gevallen geldt dat die business hard achteruit is gehold en de bladen bijna de exoten status bereikt hebben.

Programma’s in een papieren gids

Hoewel het tv- en radiolandschap in Nederland en Duitsland totaal verschillend is gold decennia lang wel dat de burger een papieren gids met programma gegevens belangrijk vond. Weten wanneer een programma werd uitgezonden en een indicatie van de inhoud kon op maar drie manieren. De burgers hoorde de aankondiging op radio of tv, hij las er over in de krant of hij zag het in de omroepgids. In Duitsland zijn er nooit omroep gebonden gidsen geweest. Wat er enigszins mee te vergelijken was en is zijn de bladen die door alle grote uitgevers in de markt zijn gezet. In Duitsland was dat overigens in de regel op basis van twee wekelijkse overzichten, waar in Nederland de omroepen de data voor maximaal een week aan het papier toevertrouwden.

Internet concurrentie

De komst van internet als bron van informatie heeft zoals de bekend de omroepen onder druk gezet. Niet alleen de programma’s ondervinden concurrentie van het internet. De snelheid waarmee nieuws en ook programma’s achterhaald kunnen worden is voor menig tv concept de doodsteek geweest. Pogingen websites te verbieden programmagegevens te publiceren zijn in alle EU lidstaten uiteindelijk gestrand.

Gevolg voor de bladen

Het gevolg voor de bladen is bekend. De neergang van de oplages van de omroepgidsen in Nederland is dramatisch. In Duitsland is de situatie onder de streep niet veel anders, maar de omgang met die neergang is dat wel.

Er was ooit een dozijn grotere uitgevers in Duitsland dat titels voor tv- en radiobladen exploiteerde. Het businessmodel was eenvoudig: overzichten van alle zenders die in de regio ontvangen konden worden plus programma’s en daaromheen redactionele bijdrages en veel advertenties. De drukpersen werden goed belast om de miljoenen oplages te realiseren.

Internet (en vergrijzing) heeft ook hier hard toegeslagen. Zo hard dat de concurrerende uitgevers al jaren proberen de markt voor dit soort bladen te laten consolideren. De titels aan elkaar verkopen en zo hopen dat met minder redacties toch de omzet (niet: de oplages!) gestabiliseerd kan worden.

Probleem daarbij is dat het Duitse kartel- en mediarecht machtsconcentraties in de pers verbiedt. Meerdere pogingen van uitgevers zijn zo gestrand met als gevolg dat sinds een paar jaar het aantal titels langzaam maar zeker afneemt. Uitgever Burda is, mede door de breedte van het portfolio, zeer actief in het schuiven met titels. Voor de tv- en radiobladen heeft het lange tijd een oplossing gezocht in de vorm van verkoop. Dat is echterin het verleden  voor andere uitgevers  verboden, met als gevolg een verkoop aan meerdere partijen met een lagere prijs.

Alternatief

Nu heeft Burda een alternatief plan gelanceerd, dat zo te zien wel door de karteltoets komt. De productie van twee bladen wordt uitbesteed aan concurrent Funke, een derde blad wordt opgeheven. Met deze ingreep kan Burda 53 werknemers van de loonlijst schrappen. Een harde ingreep voor de werknemers, maar ook een die absoluut onafwendbaar is. Tussen het topjaar 1996 en nu heeft de grootste van de drie titels de oplage zien teruglopen van 2,7 miljoen naar 660.000 nu. Een oplageverlies van deze omvang lijkt extreem. Daarbij is het een trend die voor alle tv- en radiogidsen in Duitsland zichtbaar is.

Over misschien vijf jaar al weet niemand meer wat ooit de positie was van de paar titels die dan nog over zijn. Die kunnen dan plaatsvinden in een klein hoekje van het tijdschriften rack in de supermarkt of bij de tabakswinkel. Het zijn dan exoten geworden die door een kleine groep voornamelijk ouderen worden gekoesterd.

 

(foto: Andreas_Schwarzkopf)

Share: