Kredietwaardigheid via SocialMedia gecontroleerd

Stel je voor, je wil een lening afsluiten voor de aanschaf van auto of huis. In Nederland vul je dan op een formulier naast alle financiële data ook in dat je akkoord gaat met registratie bij het BKR. Het BKR in Tiel registreert daardoor alle leningen in Nederland. Daarnaast is het BKR de plek waar aanvragen voor consumptief krediet worden beoordeeld, heeft de aanvrager een historie van slecht terugbetaalgedrag of al veel leningen openstaan dan volgt een negatieve beoordeling. Het BKR is daarmee een voorbeeld van “niet leuk, maar wel nuttig”.

In Duitsland bestaat een dergelijk instituut als het BKR, daar heet het SCHUFA. De werking van die club gaat iets verder. Het dreigen met een SCHUFA vermelding wordt nog wel eens gebruikt om potentieel onwillige betalers onder druk te zetten. In een aantal gevallen is dat aantoonbaar ook uitgevoerd zonder gegronde reden. Een bepaald slag advocaat en incassobureaus, maar ook telco’s zijn hiervoor dan ook al voor de rechter gesleept. Hierdoor is het SCHUFA veel meer dan BKR een omstreden instelling, want het werkt actief mee aan het blacklisten.

Wie denkt dat SCHUFA hierdoor voorzichtig is en goed nadenkt bij elke stap die het zet heeft het grondig mis. Begin juni werd via de pers bekend dat SCHUFA “bij wijze van proef” in samenwerking met het HPI (Hasso-Plattner-Institut für Softwaresystemtechnik der Universität Potsdam) onderzoek was gestart op sociale media om nieuwe profielen te maken, bestaande profielen te verbeteren en klanten beter in kaart te brengen. Want als er ergens veel data voorhanden is dan is het wel op Facebook & co.

De rel die vervolgens uitbrak was er eentje uit handboek: de politiek in alle staten, Kamervragen, de minister kondigde onderzoek en stappen aan. Schufa waste de handen in onschuld: het is slechts onderzoek, de data is publiek toegankelijk en deoor geburikers zeff online gezet (pardon? RN) en wij moeten ons werk toch ook kunnen doen. Het HPI, struikelde over vergelijkbare wollige praat maar trok wel de stekker uit het project. Waarna Schufa met lege handen bleef staan en de politiek weer overging tot de waan van de dag.

Het schandaal – een andere bewoording is ontoereikend – is natuurlijk dat er serieus wordt nagedacht (het HPI kent trouwens deels publieke funding) over het minutieus jagen op persoonlijke data onder het mom van “de dienstverlening verbeteren” en het streven naar de 100% in kaart gebrachte burger. Een Godwin van jewelste hangt in de lucht, want waar heeft in Nederland de precieze registratie van bevolkingstroepen in het verleden al eens toe geleid?

En voor de rest is dit natuurlijk het zoveelste bewijs dat Facebook & co evil zijn. Of in ieder geval, iedereen die daar gebruik van maakt of toestaat dat er gegevens van hem/haar op verschijnen werkt mee aan het verder vullen dat giga databases met de meest uiteenlopende gegevens die door goedwillenden en kwaadwillenden zullen worden gezien als bron van macht.

Share: