Gevolgen digibetisme in de praktijk

Al jaren is bekend dat een aanzienlijk deel van de bevolking wel een computer en internetverbinding heeft, maar weinig begrijpt van wat zich onder de motorkap aan processen afspeelt. En om de vergelijking met de automobilist verder te maken: als er pech is dan belt de automobilist de ANWB of de garage, de onkundige internetter belt het neefje, de buurman of een collega.

Om de ondeskundigheid bij automobilisten tegen te gaan is sinds jaren basis kennis van “onder de motorkap” vast bestanddeel van autorijlessen. In ieder geval weten wat een motorkap is en waarop je moet letten als het gaat om banden en waarschuwingslampen.

Dat vertalen naar internetgebruik lukt niet. Iedereen kan een computer op elke straathoek kopen, een internetabonnement regelen en het web opgaan. Zelfs met een compleet nieuwe computer, voorzien van de modernste legale software is dat aantoonbaar vragen om problemen. De grens tussen onder en boven de motorkap verloopt bij computers namelijk anders dan bij auto’s. Waarschuwingslampjes zijn er veel minder en het equivalent van bandenspanning controleren– zoals programma’s up to date houden – blijkt in de praktijk de gebruiker te overvragen.

Daarom kunnen cybercriminelen zo makkelijk tekeer gaan en zijn het de neefjes en buren die vaak voor de onmogelijke taak staan een structureel onveilige situatie te bestrijden danwel beter in toom te houden.

In mijn rol als handige collega heb ik de gevolgen van digibetisme daarvan recent van heel dichtbij mogen meemaken. Tijdens het prutsen om een internetverbinding weer aan de praat krijgen vertelde de computerbezitter dat hij recent door zijn bank was voorzien van een nieuwe creditcard. De oude was namelijk misbruikt. Het betoog werd onderbouwd met een uitdraai van betalingen voor sterk afwijkende zaken in interessante zomerse bestemmingen. Overduidelijk niet passend bij het profiel van de rechtmatige CC houder.

Al kletsend over waar het fout kon zijn gegaan lukte het de internetverbinding weer aan de praat te krijgen en daarmee de computer weer te laten connecten. Met drie klikken zag ik hopeloos verouderde versies van Acrobat, Flash en Java. En alsof dat nog niet voldoende was: geen firewall actief en een viruspakket waarvan de licentie “iets meer” dan een jaar verlopen was, dus de virusdefinities waren stokoud.

Dan begint mij te dagen (understatement) waar en hoe de CC gegevens kunnen zijn ontvreemd. Maar om nou te zeggen dat het vervolgens lukt de digibeet te overtuigen een minder risicovol gedrag te vertonen.

Share: