2016 – het jaar van zenuwachtigheid als het om privacy gaat

Het is makkelijk alle aandacht in de pers en elders voor de Nederlandse meldplicht datalekken aan te wijzen als dé oorzaak voor de verder toegenomen belangstelling voor privacy in het land. Onbetwist is dat deze wet met een beperkte houdbaarheid, maar dat is een ander verhaal, grote impact heeft voor de bekendheid van het begrip privacy. Het doet echt afbreuk aan tal van andere ontwikkelingen die op hun beurt ook het begrip in de schijnwerpers hebben gezet.

2016 kende aanvankelijk ook geen geruchtmakende hack als in 2015 toen de database van Ashley Madison klanten op straat kwam te liggen. Wat we door het hele jaar wel hadden waren hacks, lekken en andere incidenten met een internationaal karakter. De schijnbaar 425 miljoen accounts van MySpace, daar zaten ook Nederlanders tussen. Linked In dat nog steeds geen echte openheid geeft over omvang en aard van de incidenten, daar zitten ook Nederlanders tussen. Dit soort cases zorgde het afgelopen jaar voor een permanente onderstroom die de onrust voedde: zijn mijn gegevens wel zeker en wat gebeurt er als?

Parallel aan dat trend is er de lokale aandacht, daar speelt de meldplicht datalekken wel een grote rol. Het aantal gemeentes, instanties, bedrijven dat iets verloren heeft en dat wel heeft gemeld ligt in de duizenden. Omdat het zo zeer herkenbare cases zijn is dat iets dat knaagt. Tegelijk is er een landelijke overheid die steeds fanatieker is in het uithollen de privacy van de burgers. Cameratoezicht, kentekenscans, wetgeving links en rechts (dat daarbij fundamentele rechten worden genegeerd bleek op de valreep van het jaar nog eens duidelijk door de uitspraak van het EHvJ dat een korte metten maakte met dataretentie), er is zoveel aan de hand dat de burger nu echt elke dag in de krant of op de tv het begrip privacy minstens een keer zal tegenkomen. Sommigen zullen daarop afknappen en de knop omzetten. Anderen uiten de ongerustheid op een andere wijze en schrikken nog wel op. Mijn inschatting is dat die laatste groep het afgelopen jaar verder is gegroeid.

Dat die groep is gegroeid komt ook door iets anders: de contouren van de GDPR zijn steeds duidelijker geworden en in combinatie met de meldplicht datalekken zorgt het voor veel commerciële druk van allerlei ondernemers en instanties die hier boterham aan willen verdienen. Noem het een gewoon commercieel proces of puur opportunisme, feit is wel dat al die hordes consultants er mede verantwoordelijk voor zijn dat het afgelopen jaar vaker dan ooit in directiekamers, op de werkvloeren en bij de koffiezetmachines is gesproken over privacy. Want men wil toch weten, en bijna iedereen heeft er inmiddels een mening over,  wat de ontwikkelingen betekenen voor de onderneming, de klanten en daarmee dus de samenleving.

Share: